Feed icon
Article

4 chứng rối loạn tiêu hóa trẻ em thường gặp

Rối loạn tiêu hóa trẻ em một vấn đề thường gặp gây ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cũng như sự phát triển của trẻ.

5 phút
để đọc Tháng 11 24, 2020

Rối loạn tiêu hóa ở trẻ em có nhiều biểu hiện khác nhau như nôn trớ, đầy hơi, tiêu chảy...và do nhiều nguyên nhân gây ra. Việc hiểu rõ từng loại rối loạn tiêu hóa cũng như nguyên nhân gây bệnh sẽ giúp bố mẹ có cách xử trí, chăm sóc đúng, giúp con nhanh hồi phục cũng như phòng ngừa hiệu quả. 

4 chứng rối loạn tiêu hóa thường gặp ở trẻ em

  1/ Nôn trớ   

Thường gặp ở trẻ dưới 6 tháng tuổi khi hệ tiêu hóa chưa hoàn thiện. 

Trẻ nên bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu đời để hoàn thiện hệ miễn dịch và phát triển hệ tiêu hóa khỏe mạnh. Trẻ bú mẹ sẽ ít có nguy cơ bị nôn trớ hơn so với các trẻ khác.

Với trẻ bú bình, mẹ nên duy trì tư thế cho con bú đúng, hạn chế con "nuốt hơi" quá nhiều khi bú. Có thể kết hợp vỗ ợ hơi sau khi bú để hạn chế nôn trớ.

Tình trạng nôn trớ sẽ giảm dần khi con lớn hơn và bắt đầu ăn dặm.

  2/ Táo bón

Trẻ rất dễ bị táo bón khi ăn những thực phẩm không phù hợp với hệ tiêu hóa: thức ăn cứng, chứa quá nhiều dầu mỡ, hay các loại đạm khó tiêu...

Với trẻ dưới 6 tháng, nên cho con bú mẹ hoàn toàn và không nên cho con ăn dặm trước 6 tháng tuổi, do lúc này, hệ tiêu hóa của con chưa sẵn sàng để tiêu hóa tinh bột, đạm, dễ gây ra đầy hơi, khó tiêu, táo bón.

Với trẻ bú bình: nên lựa chọn các loại sữa có thành phần đạm có giá trị sinh học cao, dễ tiêu hóa và hấp thu.

Với trẻ trên 6 tháng và đã bắt đầu ăn dặm nên cho con ăn dặm theo nguyên tắc: từ lỏng đến đặc, từ ít đến nhiều và không ép ăn. Mỗi lần chỉ nên cho con làm quen 1 loại đạm (thịt, cá...) đến khi con trên 1 tuổi thì mới kết hợp các loại đạm với nhau. Các loại thịt đỏ như thịt bò, cá biển, hải sản...nên cho con làm quen sau 8 tháng tuổi khi hệ tiêu hóa đã cứng cáp hơn.

  3/ Đi ngoài phân sống

Trẻ đi phân lợn cợn có lẫn thức ăn, thức ăn không được tiêu hóa mà thải ra ngoài theo đường phân; triệu chứng này có thể kèm theo đầy bụng (bụng cứng, trẻ ăn ít nhưng no lâu...)

Đây là biểu hiện của việc mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột. Hệ tiêu hóa của trẻ không làm việc hiệu quả để hấp thu dinh dưỡng từ thực phẩm. Tình trạng này kéo dài sẽ tăng nguy cơ suy dinh dưỡng, nhẹ cân, thấp còi ở trẻ.

Để phòng ngừa tình trạng này, bố mẹ nên chú ý bổ sung các vi sinh vật có lợi cũng như chất xơ hòa tan vào chế độ dinh dưỡng hàng ngày của trẻ để cân bằng hệ vi sinh đường ruột. Một đường ruột khỏe mạnh sẽ giúp trẻ ăn ngon miệng, hấp thu dinh dưỡng hiệu quả để khỏe mạnh hơn.

Lưu ý quan trọng: nên ưu tiên bổ sung vi sinh vật có lợi từ thực phẩm, hạn chế bổ sung trực tiếp men vi sinh hoặc tham vấn ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng để có liều dùng phù hợp, giúp cân bằng hệ vi sinh đường ruột hiệu quả.

  4/ Tiêu chảy   

Tiêu chảy là tình trạng thường gặp nhất ở trẻ nhỏ, đặc biệt, khả năng bị tiêu chảy của trẻ có thể tăng nhiều hơn khi con bắt đầu đi học mẫu giáo.

Tiêu chảy có thể do nhiều nguyên nhân như nhiễm virus, vi khuẩn, ký sinh trùng…do ăn thức ăn không vệ sinh hoặc do trẻ cho tay vào miệng khi chơi và để các vi sinh vật xâm nhập vào cơ thể. Lúc này, bố mẹ cần theo dõi tình trạng tiêu chảy của con nếu con đi tiêu nhiều hơn 3 lần trong 2 tiếng, phân lẫn máu, sốt, nôn ói, quấy khóc, li bì thì cần đưa con đi khám ngay. Bù nước cho con với Oresol độ thẩm thấu thấp theo đúng liều hướng dẫn. Bổ sung dinh dưỡng, chia nhỏ bữa ăn giúp con mau hồi phục.

Tiêu chảy có thể do các nguyên nhân khác như khi trẻ mọc răng, sử dụng kháng sinh kéo dài…bố mẹ chú ý theo dõi các dấu hiệu nặng, bổ sung đủ nước, điện giải cho con, chia nhỏ bữa ăn, cho con bú nhiều hơn để bù nước sẽ giúp bé hồi phục.

Tiêu chảy do dị ứng đạm thường kèm theo các triệu chứng khác như nổi mẫn, nôn trớ...Cần đưa con đi khám nếu các triệu chứng không giảm sau 2-3 tiếng. Chọn các loại sữa có thành phầm đạm thủy phân để giảm nguy cơ dị ứng.

Cách phòng ngừa tiêu chảy tốt nhất là tập cho con thói quen vệ sinh đúng, rửa tay thường xuyên, rửa tay trước khi ăn, che miệng bằng khuỷu tay khi hắt hơi...Chú ý vệ sinh an toàn thực phẩm, ăn chín, uống sôi. Chế độ dinh dưỡng cho con nên cân đối, đa dạng, đầy đủ các nhóm chất và chú ý bổ sung vi sinh vật có lợi, chất xơ hòa tan cho con tiêu hóa khỏe.

Hiệu đính Bác sĩ: ThS.BS Huỳnh Tiểu Niệm – Bộ môn Nhi trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch – Khoa Cấp cứu Bệnh viện Nhi Đồng 1